समभगातून समृद्धीकडे : टेक्निकल चार्ट

अनेक शेअर ट्रेडर्सकडून आपण ‘टेक्निकल चार्ट’ हा शब्द कायम ऐकत असतो. तसा हा शब्द जडशीलच वाटतो आणि हे प्रकरण खूप काहीतरी कठीण आहेअसा विचार करून आपण त्याच्या वाटेस जात नाही. म्हणून आज आपण त्याबद्दलच थोडी माहिती घेऊयागुंतवणूकदार आणि व्यापार्‍यांकडून वेगवेगळ्या प्रकारचे चार्ट्स वापरले जातात. आपली कामाची पद्धत आणि अपेक्षित माहिती याप्रमाणे आपण आपल्याला हवा तो चार्ट वापरायचा असतोया चार्ट प्रकारांमध्ये लाइन चार्टबार चार्टकॅन्डलस्टिक चार्टपॉईंट-अँड-फिगर चार्टहेकिनअसीइचिमुकू क्लाऊडकागी चार्ट्सरेन्को चार्टस इत्यादी चार्ट समाविष्ट आहेत.

लाईन चार्ट्स : लाईन चार्ट हा सर्वात मूलभूत प्रकारचा चार्ट आहे. कारण, तो केवळ विशिष्ट कालावधीमध्ये बंद होणारी किंमत दर्शवितो. विशिष्ट टाइमफ्रेमवर प्रत्येक कालावधीसाठी बंद होणारी किंमत हा एक बिंदू आणि हे बिंदू जोडून एक लाईन तयार केली जाते. हा चार्ट प्रकार किमतीच्या हालचालीमध्ये जास्त अंतर्दृष्टी देत नाही, पण तरीही अनेक गुंतवणूकदार खुल्या, उच्च किंवा कमी किमतीपेक्षा बंद होणारी किंमत अधिक महत्त्वाची असल्याचे मानतात. या चार्ट प्रकारात ‘चार्ट ट्रेंड’ शोधणे सोपे जाते, कारण या इतर चार्ट प्रकारात जास्त निरीक्षण करायचे नसल्यामुळे ट्रेंड शोधणेदेखील सोपे जाते. उदाहरणादाखल खाली एक लाईन चार्ट दाखवला आहे. क्लोजिंग प्राईज कमी असेल तर ‘सेल’ आणि जास्त असेल तर ‘बाय’ इतके हे सोपे असते.

बार चार्ट्स : बार चार्ट्स हा ओपन, हाय, लो आणि क्लोज या चारी गोष्टींच्या मिश्रणाने बनतो किंवा या चारी गोष्टी वरील प्रकारच्या चार्टमध्ये निर्देशित केल्या जातात. चार्ट वर्टिकल ओळींच्या मालिकेसह बनलेला आहे, जो विशिष्ट निर्दिष्ट कालावधीसाठी किंमत श्रेणी दर्शवितो. बार चार्ट हा उभा रेषांचा बनतो आणि ओपन आणि क्लोजसाठी आडवी दांडी वापरली जाते. उघडण्याची किंमत उभ्या रेषेच्या डाव्या बाजूला आडवी दांडी असते आणि समाप्ती किंमत ओळीच्या उजव्या बाजूला स्थित आहे. जर उघडण्याची/OPEN किंमत बंद होण्याच्या किमतीपेक्षा कमी असेल तर, बहुतेक वेळा किंमत वाढते, तर याउलट, जर उघडण्याची/OPEN किंमत बंद होण्याच्या किमतीपेक्षा जास्त तर भाव पडतो. खरेदी वा तेजी दर्शविण्यासाठी साधारणपणे हिरवा किंवा काळ्या रंगाचा वापर केला जातो, तर विक्री किंवा मंदी दर्शविण्यासाठी, लाल रंगाचा वापर केला जातो. उदाहरणादाखल खाली एक बार चार्ट दाखवला आहे. एका विशिष्ट कालावधीसाठी तेजी आणि मंदीचा काळ वर्तविण्यासाठी आणि निर्णय घेण्यासाठी हा एक अतिशय लोकप्रिय निर्देशांक आहे.

कँडलस्टिक चार्ट्स : 300 वर्षांपूर्वी जपानमध्ये कँडलस्टिक चार्ट्सचा उगम झाला, परंतु त्यानंतर हा चार्टचा प्रकार व्यापारी आणि गुंतवणूकदारांमध्ये अत्यंत लोकप्रिय झाला. बार चार्टप्रमाणे, कॅम्प्लेस्टिक चार्ट्समध्ये एक पातळ उभी लाईन असते, जी दिलेल्या कालावधीसाठी किंमत श्रेणी दर्शविते आणि शेअरची किंमत जास्त किंवा कमी झाली, यावर आधारित विविध रंगांची छायांकित केली जाते. ‘ओपन’ आणि ‘क्लोज’ यातील फरक हा एक विस्तृत बार किंवा आयताकृती आकृतीने दाखवला जातो. उदाहरणार्थ- पहिल्या बार चार्टप्रमाणे मंदी दाखवली जात आहे, तर दुसर्‍याप्रमाणे तेजी दर्शविली आहे. वरील आकृतीमध्ये मधल्या भागाला ‘बॉडी’ म्हणतात. वरच्या भागाला ‘shadows’(शीर) आणि खालच्या भागाला ‘wicks’(शेपूट) म्हणतात. ‘shadows’ त्या दिवशीच्या व्यापाराच्या उच्च आणि निम्न किमती दर्शवतात. जर खाली जाणार्‍या कँडलची वरील shadows लहान असल्यास, लगेच कळते की, त्या दिवसाची खुली किंमत ही त्या दिवसाच्या उच्च किमतीच्या जवळ आहे. उलट वर जाणार्‍या ‘कँडल’ची वर जाणारी shadows लहान असेल, तर त्याचा अर्थ त्या दिवसाच्या वा त्या कालावधीच्या हायच्या जवळपास तो स्टॉक ‘क्लोज’ झाला आहे. दिवसाच्या वा एका विशिष्ट कालावधीमध्ये ओपन, उच्च, निम्न आणि क्लोज यावरून जे आकार बनतात ते भविष्यातील तेजी वा मंदी याचे निर्देशक असतात. आता एक लक्षात घ्या की, बार चार्ट आणि कॅन्डलस्टिक चार्ट समान माहितीच दर्शवतात, परंतु किमतीच्या बार कलर कोडिंगमुळे कॅन्डलस्टिक चार्ट अधिक दृश्यास्पद आहेत. उघड आणि बंद दरम्यान फरक दर्शविण्यापेक्षा चांगले आहेत.

पॉईंट अँड फिगर चार्ट्स : पॉईंट अॅण्ड फिगर चार्ट म्हणजे काय? पॉईंट अॅण्ड फिगर चार्ट साठा, बॉण्ड्स, कमोडिटीज किंवा फ्युचर्ससाठी किमतीचा विचार न करता किमतीमधील चढउताराचा आलेख दर्शवते. बाकीचे सर्व चार्ट एखाद्या विशिष्ट कालावधीमधील किमतीमधील चढ आणि उताराचा आलेख दर्शवतात. त्याच्याबरोबर उलट हा चार्ट कार्य करतो. पॉईंट अॅण्ड फिगर चार्ट मध्ये ‘दी’ किंवा ‘जी’ अंतर्भूत असलेले स्तंभ असतात आणि त्यातून निश्चितपणे किमतीमधील चढउताराचा आलेख दर्शवला जातो. यातील ‘द’ हा तेजीचे तर ‘ज’ हा मंदीचे प्रतिनिधित्व करतो. तांत्रिक विश्लेषक अद्याप समर्थन आणि प्रतिकार यासारख्या संकल्पना ठरवण्यासाठी अजूनही याचा वापर करतात. याचा वापर इतर ठिकाणांहून आलेले सिग्नल पडताळून बघण्यासाठी व चुकीचे सिग्नल टाळण्यासाठीसुद्धा होतो. पुढील लेखात आपण उरलेले चार्ट्स आणि त्याची माहिती घेऊ. आपल्या शंका सोडविण्यात वा आपल्याशी संवाद साधण्यात आम्हाला आनंदच आहे आणि तोच आपुलकीचा गोड शेवट. आम्ही या प्रवासात आपल्याबरोबर आहोत, याची खात्री बाळगा. 

विजय घांग्रेकर  

udyogvivek@gmail.com

Add new comment

Restricted HTML

  • You can align images (data-align="center"), but also videos, blockquotes, and so on.
  • You can caption images (data-caption="Text"), but also videos, blockquotes, and so on.